|
MOTOR BİLGİLERİ
Yakıttan elde ettiği ısı
enerjisini mekanik enerjiye çeviren
makinalara motor denir.
Yakıtlarına göre motorlar,
Dizel-Benzin-LPG li olmak üzere
ayrılırlar. Benzinli motorun yakıtı
benzin; Dizel motorun yakıtı Mazot
(motorin); LPG'li motorun yakıtı ise
LPG gazıdır.
Silindir diziliş şekillerine göre
motorlar sıra tipi, v tipi, yıldız
tipi, boksör tipi şeklindedir.
Soğutma sistemine göre motorlar,
su soğutmalı ve hava soğutmalı diye
ikiye ayrılır.
Yanma sistemine göre motorlar, içten
yanmalı ve dıştan yanmalı diye ikiye
ayrılır. Araçlardaki motorlar içten
yanmalı motorlardır. İçten yanmalı
motorlar ise, mazot, benzin ya da
motorin yakarlar.
Motorlar, çalışma zamanlarına göre,
iki zamanlı ve dört zamanlı motorlar
diye ikiye ayrılır.
Benzinli motorlarda ateşleme,
sıkıştırılmış benzin-hava
karışımının buji ile ateşlenmesi ile
olur.
4 zamanlı motorlarda 4 zaman, sırası
ile şöyledir: Emme, sıkıştırma,
ateşleme (veya genişleme; iş zamanı
da denir), egzost.
Enjektörlerden püskürtülerek
ateşleme yapılan motorlarda yakıt
olarak motorin kullanılır.
Katalitik konvertör kullanılan
araçlarda yakıt olarak, kurşunsuz
benzin kullanılır.
Bir motorun bazı parçaları
şunlardır: marş motoru, piston,
segman, piston kolu, silindir
kapağı, supap kapağı, eme manifoltu,
egzost manifoltu, silindir gövdesi,
silindir gömleği, karter, conta,
külbütör, emme supapı, ekzost
supapı, supap iteceği, krank mili,
kam mili, volan dişlisi, eksantrik
dişlisidir.
Dizel motorda ise bunların dışında,
mazot pompası (enjeksiyon pompası)
ve enjektör de bulunur.
Benzinli motorlarda, üsttekilerin
dışında karbüratör, benzin pompası,
buji, disribütör, bobin vardır.
ATEŞLEME
SİSTEMİ
Benzinli motorun ateşleme
siteminin bazı önemli parçaları
şunlardır:
Akü, kontak anahtarı, endüksiyon
bobini, distribütör, buji ile
distribütör içinde bulunan platin
takımı, alçak yüksek gerilim
kabloları kondansatör, tevzii
makarasıdır.
Bezinli motorlarda bujinin görevi
ateşlemeyi sağlamaktır. Benzinli
motorlarda bulunan distribütör' ün
en önemli görevleri endüksiyon
bobininden gelen yüksek voltajı
bujilere dağıtmanın yanı sıra,
platin ve meksefe yardımıyla yüksek
voltajın oluşumunu sağlamak, ayrıca
tevzii makarasıyla da elektrik
dağıtımını sağlamaktır.
Endüksiyon bobini aküden gelen
voltajı 15.000 - 25.000 volta
çıkarır.
Bujilere ateşleme sırasına göre akım
dağıtan distribütördür. Motor
çalışmazken kontak anahtarı,
ateşleme durumunda açık unutulursa
platin ya da bobin yanabilir.
Aracın belirli bir km.'sinden sonra
bazı parçaları değişmelidir.
Bunlardan biri platin ve bujidir.
Ateşleme sistemi ayarlarından biri
buji ayarı ve diğeri ise platin
ayarı ile avans ayarıdır.
Platin meme yapmış ise meksefe
(kondansatör) yanabilir. Platin meme
yaparsa zımparayla temizlenir.
Motorun çalışması sarsıntılı ise,
sebebi buji kablolarından birinin
çıkmış olması olabilir.
Benzinli bir motorda normal yanma
olmamasının sebeplerinden biri
bujilerin normal ateşleme yapmaması,
bir diğeri de platin ayarının bozuk
olması ayrıca bujilerin kurum
bağlanmış olmasıdır.
Bujiler ayarsız ve aşınmış ise motor
çekişten düşer.
Buji ayarları yanlış yapılmış bir
aracın egzost dumanı siyahtır.
Motorun egzostundan siyah duman
çıkması durumunda karışım oranı da
kontrol edilmelidir.
YAKIT
SİSTEMİ
Benzinli motorun yakıt sisteminin
parçalarından bazıları şunlardır:
yakıt deposu, yakıt pompası, yakıt
göstergesi, karbüratör, hava
filtresi, emme manifoltu.
Dizel motorun yakıt sisteminin
parçalarından bazıları şunlardır:
yakıt deposu, besleme pompası, mazot
filtresi, enjeksiyon pompası,
enjektör, ısıtma kızdırma bujileri,
yakıt göstergesi.
Hava filtresinin görevi,
karbüratöre giren havayı süzmek ve
ve sessiz emiş sağlamaktır. Hava
filtresinin tıkanmasını önlemek için
basınçlı hava ile temizlemeliyiz.
Öte yandan, hava filtresi tıkalı
olan motor zengin karışımla çalışır.
Filtre yine de temzilenmeden motor
hala çalıştırılırsa motor boğulur.
Karbüratör, emme manifoltu
üzerindedir ve sadece benzinli
motorlarda olur. Benzin-Hava
karışımını ayarlar. Karbüratörün
karıştırma oranı 1/15'tir.
Jikle devresinin görevi,
soğuk havalarda motorun çabuk
çalışmasını sağlamaktır. Jikle
devresi karbüratörde bulunur. Jikle
kelebeği, karbüratörün hava giriş
deliği önünde bulunur.
Yağ filtresi yağı süzer ve
temizler.
Silindir içindeki yanmış gazlar
egzost manifoldu ile dışarı atılır.
Egzost susturucusu, basınçlı
olarak çıkan yanlış gazların sesini
azaltır. Eğer aracın egzostundan
fazla ses çıkıyorsa susturucu patlak
olabilir.
Supap ayarı, en önemli motor
ayarlarından biridir. Soğuk ve sıcak
ayar olarak ikiye ayrılır.
Bir aracı kış şartlarına hazırlarken
en önemli noktalardan biri hava
filtresini kışlık pozisyona almak ve
otomatik jikle kışlık pozisyonuna
çevirmektir.
Araçta yakıt ikmali yapılırken motor
stop edilir.
Ayağımızı gaz pedalından çeksek bile
motorun hala çalışmasını sağlayan
devre rölanti devresidir.
Yakıtın içinde toz-su-pislik vs.
varsa motor tekleyerek çalışır.
Yakıt sistemi ayarlarından biri
rölanti ayarıdır.
Boğulmuş bir motoru çalıştırmak için
gaz pedalına sonuna kadar basılarak
marş yapılır.
Motor ısınıca stop ediyorsa
karbüratöre de bakılmalıdır.
Araç kulanırken yakıt tasarrufu
için
hava filtresi temizlenmeli,
Karbüratör ayarları yapılmalı,
Jikle devresi açık unutulmamalıdır,
Rölanti yüksek olmamalıdır,
Eskimiş bujiler temizlenmeli,
Lastik hava basınçları normal
olmalıdır,
Fren ayarlarının sıkı olmaması,
Uygun viteste gidilmesi,
Debriyaj kaçırması olmamalıdır,
Saatte 90/100 km hızın geçilmemesi
gerekmektedir.
Aracın fazla yakıt yaktığını
anlamak için eksozuna bakılır.
Eğer egzost rengi siyahsa fazla
yakıt yakıyor olabilir.
YAĞLAMA
SİSTEMİ
Yağlama sisteminin parçaları:
Karter-yağ pompası,
Filtre,
Gösterge,
Seviye çubuğu,
Yağ kanallarıdır.
Motorda yağın bazı görevleri:
Sürtünmeyi azaltmak,
Aşınmayı önlemek,
Silindir ve segmanlar arası boşluğu
doldurup sızdırmazlığı sağlamak,
Soğutmaya yardımcı olmak,
Aşınmadan dolayı oluşan pislikleri
temizlemektir.
Karterin önemli görevlerinden
bazıları:
Motor bloğunun altını kapatmak ve
yağa depoluk etmektir.
Araçta motor yağı kontrol
edilirken kontak anahtarı
kapatılır ve 4-5 dakika beklenir.
Yağ ölçümü yapılırken araç düz
durumda olmalıdır. Yağ seviyesi yağ
çubuğuyla ölçülür, ve yağın seviyesi
yağ çubuğunun iki çizgisi arasında
olmalıdır. Yağ seviyesi normalin çok
altında iken motor çalıştırılırsa
motor ısınır ve yanar.
Motor yağı değiştirilirken motor
sıcak olmalıdır.
Motorlarda genellikle 20-50 W numara
motor yağı kullanılır. Motorun yağı
karterin altındaki tapa açılarak
boşaltılır. Yeni motoryağı ise süpap
muhafaza kapağı üzerindeki kapaktan
doldurulur.
Motor yağı ve yağ filtresi belli
km'lerde mutlaka değiştirilmelidir.
Motorda yağ basıncı yoksa,
yağ yok,
filtre tıkalı,
yağ pompası arızalı,
ya da yağ müşiri arızalı olabilir.
Motorun yağ eksiltmesinin
sebeplerinden bazıları:
Karter contasnın yırtılması,
sekman ya da silindirlerin aşınması,
karterin delik olması,
tapadan yağ sızdırmasıdır.
Yağ yakan motorun eksoztundan mavi
duman çıkar.
Marşa basılıp motor
çalıştırıldığında yağ lambasının
sönmesi gerekir.
Motor çalıştığı sürece yağlamanın
olup olmadığı motor yağ
göstergesinden takip edilebilir.
Motor çalışırken yağ göstergesinde
anormallik görülürse motor hemen
durdurulur.
SOĞUTMA
SİSTEMİ
Su ile soğutma sisteminin bazı
parçaları:
Radyatör,
Vantilatör,
Devir daim pompası,
Termostat,
Hararet (ısı) gösterici,
Hararet (ısı) müşiri,
İlave su kabı,
Fan motorudur.
Radyatör, soğutma suyuna
depoluk eder. radyatörün altında su
boşaltma musluğu vardır.
Termostat silindir kapağı su
çıkışındadır. Motorun sıcaklığını
çalışma sıcaklığında sabit tutar.
Devir daim pompası vantilatör
kayışından hareket alır.
Radyatördeki soğuk suyu su
kanallarına yollar.
Hava soğutmalı motoru, su soğutmalı
motordan ayıran bir diğer özellik
hava soğutmalı motorda radyatör ve
su pompasının olmamasıdır.
Vantilatör kayışı V şeklindedir.
Kayış gerginliği 1-1,5 cm civarında
olmalıdır. Vantilatör kayışı
hareketini krank mili kasnağından
alır ve vantilatör kayışı devir daim
pompası ve alternatörü (şarj
dinamosunu) çalıştırır. vantilatör
kayışı koparsa motor hararet yapar.
Soğutma sisteminde su azalıyorsa
silindir kapak contası arızalı veya
radyatör delik,
radyatör kapağı bozuk,
radyatör hortum ve kelepçeleri
arızalı veya delik,
kalorifer hortumları delik veya
termostat arızalı olabilir.
Motorun hararet yapmasının
nedenleri:
->Radyatör peteklerinin tıkanması,
->radyatörde suyun azalması,
->vantilatör kayışının gevşek veya
kopuk olması,
->termostatın arızalı olması,
->motor yağının azalması,
->motor soğutma suyu kanallarının
tıkalı olması,
->uygun vites ve hızda gidilmemesi,
->otomatik fanın arızalı olmasıdır
Radyatöre konacak suyun seviyesi
peteklerin üzerinde olmalıdır.
Çok sıcak motora rölantide
çalışırken ılık ve kireçsiz su
konur.
Motor bloğundaki su kanalları pastan
ya da kireçten tıkanmış ise motor
fazla ısınır.
Radyatöre konacak suyun içilecek
temizlikte ve temiz su olması
gerekir.
Su olduğu halde motor fazla
ısınıyorsa, termostat arızalıdır.
Donmayı önlemek için radyatöre
antifriz ilave edilir.
Termostatı sökülmüş motor,
gereğinden soğuk çalışır aşınmalar
artar ve verim düşer.
Motorun çok sıcak çalıştırılması
motoru çekişten düşürür.
Motor çok sıcakken radyatöre soğuk
su konursa silindir kapağı ve blok
çatlayabilir.
Çok sıcak bir motorda radyatör
kapağı ıslak bir bezle tutulup
hafifçe gevşetilir ve buhar tamamen
atılınca radyatör kapağı açılır.
Araçta ısı (hararet) göstergesi
çalışmıyorsa ısı müşiri arızalı
olabilir.
Motor, çalıştıktan sonra çalışma
sıcaklığına gelmiyorsa kalorifer
hortumlarında kaçak olabilir.
Motor ısısının aniden yükselmesinin
sebebi kayış kopması olabilir.
MARŞ
SİSTEMİ
Marş sistemi motora ilk hareketi
verir.
Parçaları:
-akü,
-kontak anahtarı,
-marş motoru,
-volan dişlisidir.
Marşa basıldığında marş motorunun
bediks dişlisi volanın üzerindeki
dişlilerle kavraşır ve volanı
döndürür.
Volan da krankı döndürerek, motora
gerekli ilk hareketi verir.
Marş durumunda marş motoru hiç
dönmüyorsa:
akü bitik,
akü kutup başları gevşek,
akü kutup başları oksitli,
marş otomatiği arızalı,
marş motoru sargıları arızalı ya da
sigortası atık olabilir.
Motor çalışırken marş yapılırsa
volan dişlidi, marş motoru ve marş
dişlisi zarar görür.
Marşa basıldığında marş motoru
dönmez, korna da çalmaz ise sorun
aküde-kutup başlarında olabilir.
Akü başka bir aküyle takviye
yapılacaksa her iki akünün (+) kutup
başları (+) kutup başlarıyla, (-)
kutup başları ise (-) kutup
başlarıyla birleştirilir. Her iki
akünün de voltajı aynı olmalıdır.
Dijital göstergeli araçlarda akü
takviyesi yapılmaz.
Marşa basma süresi 10-15 saniyedir.
Fazla basılırsa akü biter.
Marş yapıldığında tık diye bir ses
gelip, marş motoru çalışmıyorsa akü
kutup başları gevşek olabilir.
Vantilatör kayışı hareketini volant
kasnağından alır ve pervaneyi
-devirdaim pompasını- şarj
dinamosunu çalıştırır. Kayış koparsa
vantilatör pervanesi - devirdaim
pompası ve şarj dinamosu hareket.
ŞARJ
SİSTEMİ
Şarj sistemi, motor çalışmaya
başladığı andan itibaren aracın
elektrik ihtiyacını karşılar ve
aküyü şarj eder.
Şarj sisteminin parçaları:
alternatör,
konjektör (regülatör),
şarj lambası,
vantilatör kayışıdır.
Alternatör, krank mili
kasnağından vantilatör kayışı ile
aldığı mekanik enerjiyi elektrik
enerjisine çevirir. Bazı araçlarda
alternatör değil, şarj dinamosu
bulunur.
Konjektör (regülatör),
alternatörün ürettiği elektriğin
volt ve akımını ayarlar. Aracın
devri arttıkça alternatörden çıkan
akım ve voltajı ayarlar, tesisata ve
aküye gönderir.
Şarj lambası, şarj sisteminin
çalışmadığını ikaz eder. Yani
alternatör, konjektör vs. arızasını
belirtir.
Bir araç için gerekli elektrik
enerjisini şarj sistemi sağlar.
Akü, motor çalışmazken ışık ve özel
elektrikli alıcılatrı besler.
Vantilatör kayışı çok sıkı ise
alternatör yatakları bozulabilir.
Vantilatör kayışının koptuğu "ilk
olarak" şarj ikaz lambasından
anlaşılır.
Motor çalışırken ayağımızı gaz
pedalından çekince far ışıkları
zayıflıyorsa akü zayıflamış
olabilir.
Motor çalıştığı halde şarj ikaz
lambası yanıyorsa vantilatör kayışı
gevşek olabilir ya da alternatör
kablo bağlantıları gevşek veya
alternatör kömürü aşınmış olabilir.
Aracın durdurulup kontağın hemen
kapatılması gereken hallerden
bazıları:
-
Şarj ikaz lambasının yanması.
- Motordan ani bir sarsıntı ya da
ses gelmesi.
- Yağ lambalarının yanmasıdır.
Konjektör ayarı bozuksa akünün su
kaybı çok olur.
Araçta ampuller sık sık patlıyorsa
veya akü su kaybı fazlaysa veya
konjektör arızalı olabilir.
Marşa basılıp motor çalıştığında
şarj ikaz lambası sönmelidir.
AYDINLATMA
VE İKAZ SİSTEMİ
Aydınlatma sisteminde,
sigortalar, kablolar, farlar, park
lambası, sis lambası, plaka lambası,
gösterge lambası, iç aydınlatma
lambası, bagaj aydınlatma lambası,
gibi lambalar vardır.
İkaz sisteminde, sinyaller,
fren ikaz lambaları, geri vites
lambası, korna bulunur.
Her elektrik elemanı gibi araçlarda
bulunan aydınlatma ve ikaz
sistemi gibi elektrikli devrelerde
de:
akü, kablolar, kablo bağlantıları,
sigortalar, açma kapama düğmeleri ya
da kolları, ve alıcı olarak da
ampuller bulunmaktadır.
Bu sistemlerin en önemli
arızaları:
kısa devre,
kablo kopukluğu,
akü bitmesi,
akü kutup başı oksitlenmesi veya akü
kutup başı gevşekliği,
ampul yanması,
sigorta atması,
anahtarların arızalanmasıdır.
Fren müşiri ikaz sisteminin bir
parçasıdır.
Farlardan bir kısmı ya da
hiçbiriyanmıyorsa, sigortası atık
olabilir.
Flaşör arızalanınca sinyal
lambası yanmaz.
Sigortalar atıksa bunun yerine aynı
amperde sigorta takılır.
Far anahtarı bozuksa farlar yanmaz.
Isı göstergesi çalışmıyorsa, ısı
göstergesi müşiri arızalı olabilir.
Aracın fren lambaları yanmıyorsa,
fren müşiri arızalı olabilir.
Fren lambalarından biri yanmıyorsa,
yanmayan lambanın ampulu yanmış
olabilir.
Farların bakımı yapılırken, far
ayarı yapılır.
Farlardan biri sönük yanıyorsa far
kablo bağlantısı gevşemiş veya
paslanmış olabilir.
Sigortanın görevi, kısa devre
olduğunda sistemi korumaktır.
GÜÇ AKTARMA
ORGANLARI
Güç aktarma organları sırasıyla:
Debriyaj, vites kutusu, şaft,
diferansiyel, akslar,
tekerleklerdir.
Difarensiyelin görevi, gücü
arttırmak, kendine gelen hareketi 90
derece kırıp akslar yardımıyla
tekerleklere iletmek, virajlarda
içteki tekerleği az, dıştakini fazla
döndürerek kolay ve rahat viraj
almayı temin etmektir.
Kavrama (debriyaj) motorla
vites kutusu arasındaki irtibatı
keserek vites değiştirme olanağı
sağlayan aktarma organıdır.
Akslar, diferansiyelin
hareketini tekerleklere iletirler.
Vites kutusu, aracın hızını ve
gücünü ayarlar.
Araç hareket halindeyken ayağımız
debriyaj pedalı üzerinde devamlı
durursa debriyaj balatası aşınır.
Aracın ilk çalışması esnasında bir
miktar gaz verildikten sonra
debriyaj pedalına sonuna kadar
basmanın faydası vardır.
Debriyaj balatası yağlanırsa
debriyaj kaçırır. Debriyaj teli
koparsa araç vitese geçmez.
Vites değiştirirken debriyaj
pedalına basılır.
Araç geri vitese takılmak
istendiğinde takılmıyorsa, debriyaj
pedalından ayak çekilip yeniden
basılır.
Aktarma organlarında yağ olarak,
dişli yağı kullanılır.
Vites değiştirirken ses geliyorsa,
debriyaja tam basılmamıştır.
Ani ve sert duruş kalkış yapmak
debriyaj balatasını sıyırabilir.
Vites kutusu bakımı yapılırken yağa
ve yağ kaçağına dikkat edilir.
LASTİKLER
Lastiklerin yeri, her altı ayda bir
ya da her 10.000 km'de yer
değiştirilerek aşınmalar
denklenmelidir.
Lastiklerdeki ağırlık dengesinin
bozukluğu demek olan balans oluşursa
araçta titreşim oluşur. Bu
titreşimler en çok direksiyon
simidinde hissedilir.
Lastik değiştirilirken kriko
takılınca el freni çekili olmalıdır.
Lastiklere normalden az hava
basılırsa lastikler sürekli olarak
ortadan aşınırlar ve araç titrer.
Aracın lastikleri araca binileceği
zaman kontrol edilir.
Dubleks lastik iç lastiği olmayan
lastiktir.
Karlı havalarda zincir çekici
tekerlerin ikisine de takılır.
Isınmadan dolayı lastik hava basıncı
artmışsa hiçbirşey yapılamaz.
Latiklerin üzerindeki rakamlar
lastik ebatlerını belirtir.
Bir tekere dubleks, diğer tekere
şamyelli lastik takılırsa araç bir
tarafa çeker.
Bijonların temizliği kuru bezle
yapılır.
FRENLER
Araçta el freni duran aracı
sabitlemek için kullanılır. El freni
kopmuş ise el freni tutmaz. El freni
çekili durumda unutulup yola devam
edilirse kampanalar ısınır ve fren
tutmaz.
Araç üzerinde 3 tip fren bulunur:
-Motor freni (kompresyon freni)
-Ayak freni
-El freni
Ayak freni 3 tiptir:
-Hidrolik fren
-Havalı fren
-Karma fren
Fren sisteminin bazı parçaları
şunlardır:
-Fren pedalı
-Merkez pompası
-Fren boruları
-Tekerlek silindirleri
-Fren diski
-Fren balatası
-Kampanalar
-Fren ayar sistemleri
Havalı frenli bir araçta üsttekilere
ilaveten hava tüpü ve kompresör
bulunur.
ABS frenin avantajları,
frenlerken direksiyon hakimiyetini
bozmaması ve fren mesafesini
kısaltmasıdır.
Fren yapılmasına rağmen aracın
hızı azalmıyorsa, fren hidroliği
yok veya azalmış hatta fren ayarları
gecşek olabilir. Fren sistemine yağ
sızmış olabilir. Fren sisteminde
kaçak olabilir.
Soğuk havalarda el freni çekil
durumda bırakılırsa fren balataları
donarak yapışır.
Fren sisteminde hidrolik azalmışsa
hidrolik yağı ile takviye edilir.
Ayak frenine basıldığında ön ve arka
tekerlekler birlikte durur.
Araç çalışıyor fakat hareket
ettirilemiyorsa el freni çekik
olabilir.
Aracın kampanaları aşırı ısınmışsa
fren ayarları bozuk olabilir.
Ön lastiklerin biri yeni biri
eskiyse frenlerken araç bir
tarafa çeker.
Westinghouse tipi frenli bir arabada
hareket halinde iken motor stop
ettirilirse asla fren tutmaz.
Hava frenli araçta hava basınç
göstergesi basınç göstermiyorsa
araç olduğu yerden kaldırılamaz.
ÖN DÜZEN
SİSTEMİ
Ön düzen sistemi, aracın
dönüşünü sağlar. Direksiyon simidi,
direksiyon mili, sonsuz dişli,
sektör dişli, rot, eğri rot, kısa
rot, rotbaşı bu sistemin bazı
parçalarıdır.
Direksiyon kutusu yağı
kontrol edilmelidir. Araçta çekme,
gezme vs. varsa servise
gidilmelidir. Kamber/ Kaster/
King-pim/ rot ve direksiyon kutusu
ayarları gibi ayarları vardır.
Ayarsızlık ve dişlilerin aşınması,
direksiyon boşluğu artırır.
Ayrıca rot başlarının aşınması ile
direksiyon kutusu arızaları da
direksiyon boşluğunu artırır.
Ön düzen ayarları bozuksa ön
lastikler içten ve dıştan aşınır.
Direksiyon zor dönüyorsa lastik hava
basıncı normalden azdır.
SÜSPANSİYON
SİSTEMİ
Süspansiyon sistemi, araç
tekerlerinin aracın şasi ve
gövdesiyle birleştirildiği
sistemdir. Yaylar (helezon yay),
yaprak yaylar (makaslar) ve
amortisörlerden oluşur.
Helezon yaylar otomobil türü
araçlarda makaslar ise
genellikle ağır hizmet araçlarında
kullanılır.
Yaylar, yoldan gelen darbe
titreşimleri üzerine alır. Yayların
salınımını amortisör kontrol
eder.
BAKIMLAR
Günlük bakımda motorun
yağına, suyuna, fren hidroliğine,
yakıtına, lastik hava basınçlarına,
ışık ve ikaz sistemlerine bakılır.
Haftalık bakımda vantilatör
kayışı gerginliği, akü bakımı
yapılır.
Akü bakımı yaparken akü dış
yüzeylerinin ve kutup başlarındaki
oksitlerin sodalı su ve sıcak su ile
temizlenmesine, plakaların 1 cm
üzerine kadar saf su ilave
edilmesine, eleman kapak
deliklerinin açık tutulmasına, kışın
akü donmasın diye akü tam şarj
ettirilir, dijital göstergeli araçta
asla akü takviyesi yapılmaz.
Akü kendiliğinden boşanıyorsa akünün
üst kısmında pislik birikmiştir.
Kısa devreden dolayı yangın olursa
akü kutup başları çıkarılır.
Akü 2 kutp başı arasında her iki
kutup başına değen bir madeni parça
konsa akü kısa devre olup patlar.
Yağlı tip hava filtresinin bakımı
yapılırken sökülen parçalar gaz yağı
ile temizlenir.
Yeni bir araçta 0-2000 km arası ilk
kullanım süresine rodaj denir. Rodaj
süresi çalışan parçaların birbiriyle
alışma süresidir. Rodaj süresince
aşırı sürat yapılmaz, ani duruş
kalkış yapılmaz, motor tam güç
konumunda çalıştırılmaz, uzun süre
sabit hızda gidilmez.
DİZEL
MOTORA AİT BAZI BİLGİLER
Dizel motorlarda silindire
sadec hava doldurulur ve yanma
sıkıştırılmış havanın üzerine
enjektörden yakıt püskürtülmesiyle
sağlanır.
Dizel motorların yakıt sisteminde
günlük yaplacak işlerden biri
mazot-su ayırıcısı veya filtre ya da
yakıt deposundan yakıt sisteminin
suyunun alınmasıdır.
Dizel motorlarda yanma enjektörden
yakıt püskürtmekle olur.
Enjektörler kendilerine enjeksyon
pompasından gelen mazotu
silindirlerdeki sıkıştırılmış
havanın içine püskürterek yanmayı
sağlarlar.
Enjeksyon pompası, besleme pompası
ile depodan gelen yakıtı basınçlı
olarak enjektörlere yollar.
Dizel motorun çalışmamasının bir
nedeni, hava yapmış olmasıdır.
Hava yapmanın nedenleri:
-yakıtın bitmesi,
-boru ve rekorların gevşemesi,
-yakıt borularının sökülmesi,
-filtrenin temizlenmesi veya
değişmesidir.
Dizel motorlarda egzost dumanı
siyah çıkıyorsa yakıt pompasına,
enjektöre ve hava filtresine
bakılır. Ayrıca dizel motorlarda
marş yapıldığında marş motoru
dönüyor ancak motor çalışmıyorsa
yakıt filtresi de takılı olabilir.
Özellikle soğuk havalarda
dizel motoru kolay çalıştırabilmek
için kızdırma bujileri
kulanılır.
|